Verbinding staat centraal bij het Rotterdam Arab Film Festival (RAFF). Het festival brengt mensen samen door middel van film, muziek en ontmoeting, maar realiseert zich ook dat niet iedereen vanzelfsprekend toegang heeft tot cultuur. Taalbarrières, financiële drempels of praktische beperkingen kunnen ervoor zorgen dat mensen afhaken. Dus investeert het festival stap voor stap in toegankelijkheid.

Ambitie

Wat motiveerde jullie om aan de slag te gaan met toegankelijkheid?

‘Met ons festival willen we ruimte creëren voor ontmoeting, begrip en uitwisseling tussen verschillende culturen. Toegankelijkheid speelt daarin een grote rol: alleen wanneer iedereen zich welkom en in staat voelt om deel te nemen, kunnen we die verbinding echt tot stand brengen.

Doelstelling

Met welke concrete doelstelling zijn jullie gestart?

‘Voor de editie van 2026 zetten we in op een inclusiever en toegankelijker festival. We richten ons daarbij specifiek op bezoekers die de Arabische taal spreken, mensen met een beperkt budget en bezoekers die behoefte hebben aan auditieve ondersteuning. Drie maanden vóór de start is de kerninformatie op de website (over het festival, tickets, locaties en toegankelijkheid) beschikbaar in het Arabisch, zodat bezoekers zich tijdig kunnen oriënteren. Twee maanden vooraf communiceren we via een vaste webpagina, nieuwsbrieven en social media actief en duidelijk over de locatie, de bereikbaarheid en de aanwezige voorzieningen. Daarnaast breiden we ons kortingsaanbod uit met minimaal één nieuwe doelgroep, in samenwerking met minstens één extra maatschappelijke organisatie. Het doel is hiermee een stijging van 25% in het aantal verstrekte kortingskaarten te realiseren. Tijdens het festival vertonen we minimaal drie films met ondertiteling en/of audio-ondersteuning, zodat ook dove en slechthorende bezoekers kunnen deelnemen.’

Hoe maken jullie deze doelstellingen meetbaar?

‘Drie maanden voorafgaand aan het festival controleren we of belangrijke informatie over het programma, locaties, bereikbaarheid en voorzieningen beschikbaar is. Daarbij kijken we ook naar mogelijkheden om onze informatievoorziening toegankelijker te maken voor verschillende doelgroepen, waaronder Arabischsprekende bezoekers. Twee maanden voor het festival checken we of hierover actief wordt gecommuniceerd via de website, nieuwsbrieven en social media.

Daarnaast vergelijken we het aantal samenwerkingen met maatschappelijke organisaties en het aantal verstrekte kortings- of vrijkaarten met eerdere edities. Tijdens en na het festival verzamelen we bezoekersfeedback om de impact van de genomen maatregelen te evalueren.’

Roadmap

Welk stappenplan hebben jullie opgesteld om jullie doelstelling te realiseren?.

‘We werken in stappen richting het festival. Vier tot zes maanden voor het festival brengen we de behoeften van verschillende doelgroepen in kaart en zoeken we samenwerkingen op. Drie maanden voor het festival richten we ons op het verbeteren van onze informatievoorziening en het bereiken van verschillende doelgroepen. Twee maanden voor het festival starten we met duidelijke communicatie over locaties, bereikbaarheid en voorzieningen. Tijdens en na het festival verzamelen we feedback van bezoekers en partners en kijken we welke verbeteringen we kunnen meenemen naar een volgende editie.’

Welke stappen hebben jullie al gezet?

‘Tijdens deze editie hebben we samengewerkt met verschillende maatschappelijke organisaties, waaronder Stichting Mano, Buddy to Buddy en organisaties die ondersteuning bieden aan mensen uit Gaza die momenteel in Nederland worden opgevangen. Via deze samenwerkingen hebben we nieuwe doelgroepen bereikt en mensen actief betrokken bij het festival.

Ook hebben we binnen het team besloten om de korte films gratis toegankelijk te maken. Daarmee wilden we financiële drempels verlagen en bezoekers de mogelijkheid geven om laagdrempelig kennis te maken met het festival en Arabische cinema.’

Wat hebben jullie onderzocht om het probleem beter te begrijpen?

‘We hebben vooral gekeken naar ervaringen van eerdere edities en feedback van bezoekers. Hieruit kwam onder andere naar voren dat duidelijke informatievoorziening, bereikbaarheid en financiële toegankelijkheid belangrijke aandachtspunten zijn voor een deel van ons publiek.

Tijdens de sessies van het Jaarprogramma Toegankelijkheid van Rotterdam Festivals hebben we geleerd hoe andere festivalorganisaties omgaan met toegankelijkheid en inclusie. We hebben voorbeelden en richtlijnen van andere festivals bekeken en onze eigen festival locatie onder de loep genomen om te zien wat er beter kan.’

Welke stap was belangrijker of moeilijker dan jullie van tevoren dachten?

‘Het belang van duidelijke informatie over de toegankelijkheid van het festival en de festivallocaties bleek groter dan we vooraf hadden ingeschat. Ook merkten we hoe waardevol de samenwerking met maatschappelijke organisaties is. Dankzij deze samenwerkingen hebben we meerdere doelgroepen kennis laten maken met het festival en waren partners enthousiast over het aanbod.

Tegelijkertijd bleken sommige onderdelen complexer dan verwacht. Zo vraagt het toegankelijk maken van de website voor Arabischsprekende bezoekers niet alleen om vertalingen, maar ook om technische aanpassingen vanwege de rechts-naar-links schrijfrichting van het Arabisch. Wel hebben we een deel van onze communicatie via social media in het Arabisch aangeboden. Ook het regelen van auditieve ondersteuning voor films bleek uitdagend. Beide aandachtspunten nemen we mee naar de volgende editie van het festival.’