Tijdens de Rotterdam Art Week is er kunst te zien op maar liefst zestig locaties door heel de stad. Door die locaties te bevragen over toegankelijkheid, doet de festivalorganisatie twee dingen: werken aan bewustwording én informatie ophalen, die voor bezoekers met een toegankelijkheidsbehoefte waardevol is. In dit interview spreken we met Yvonne de Jong en Sophie de Vos van de Rotterdam Art Week, over de aanpak en ervaringen van hun organisatie op het gebied van toegankelijkheid.

Ambitie

Wat motiveerde jullie om aan de slag te gaan met toegankelijkheid?
‘Wij, Yvonne de Jong en Sophie de Vos, hebben eind 2024 de organisatie van de Rotterdam Art Week overgenomen; een stadsbreed festival met ruim zestig deelnemende locaties. Binnen Rotterdam Art Week organiseren we onder andere The New Current, een grootschalige tentoonstelling die zich voornamelijk richt op aanstormende talent dat werkt met nieuwe media. Met The New Current zijn we al langer bewust bezig met (de communicatie rondom) toegankelijkheid. Toen we verantwoordelijk werden voor het overkoepelende festival, leek dat ons een goed moment om dit thema breder te onderzoeken, te communiceren en de deelnemende locaties mee te nemen in dit proces.’

Hoe sluit het onderwerp aan bij de identiteit van de Rotterdam Art Week?
‘De Rotterdam Art Week streeft naar het toegankelijk maken van kunst voor een brede doelgroep. We richten ons daarom nadrukkelijk op een breed publiek. Vakmensen en verzamelaars, maar ook nieuwsgierige bezoekers, families, jonge cultuurspeurders en mensen die normaal niet vanzelfsprekend toegang hebben tot de kunstwereld. Dat maakt de Rotterdam Art Week meerstemmig, stadsbreed, professioneel én laagdrempelig. Toegankelijkheid is een thema dat daar automatisch mee samenvalt.’ 

Doelstelling

Met welke concrete doelstelling zijn jullie gestart?
‘Bewustwording. Omdat er heel veel locaties meedoen aan de Rotterdam Art Week kunnen wij de toegankelijkheid van ons festival niet helemaal zelf bepalen. Wel kunnen we de locaties bewust maken van het thema, en handreikingen doen waarmee ze zelf stappen kunnen zetten.’ 

Hoe maken jullie deze doelstelling meetbaar?
‘Alle deelnemende locaties ontvangen voorafgaand aan het festival een vragenlijst van ons over de toegankelijkheid van hun locatie: hoe het zit met rolstoeltoegankelijkheid, is er een rolstoeltoegankelijk toilet, zijn er hulphonden toegestaan, etcetera. De antwoorden gebruiken wij om bezoekers op onze website te informeren over de toegankelijkheid van elke locatie. Doordat we deze vragenlijst elk jaar opnieuw gebruiken, worden veranderingen in de antwoorden meetbaar. Hierdoor wordt inzichtelijk op welke wijze locaties met dit thema aan de slag zijn.’

Roadmap

Hebben jullie een stappenplan opgesteld om jullie doelstelling te realiseren?
‘De stappen bestaan uit het opstellen en verzenden van de vragenlijst, het innemen en verwerken van de antwoorden per editie en het jaarlijks analyseren van de veranderingen.’

Wat hebben jullie onderzocht om het probleem beter te begrijpen?
‘Voor uitgebreid onderzoek hebben we helaas geen tijd gehad. Wel heb ik, Sophie, 
een klein voorproefje gekregen van de uitdagingen die rolstoelgebruikers dagelijks tegenkomen. Sinds de geboorte van mijn dochter in december, merk ik door het gebruik van een kinderwagen pas hoe vaak je letterlijk en figuurlijk vastloopt in de stad. Liften die niet werken in metrostations, winkels die niet toegankelijk zijn door trappen. Dat heeft mijn bewustwording en frustratie rondom dit thema aangescherpt.’ 

Welke stap was belangrijker of moeilijker dan jullie vooraf dachten?
‘Locaties meekrijgen. Ze vullen de vragenlijst rondom toegankelijkheid netjes in omdat dit een verplicht onderdeel is van het aanmeld-formulier, maar er zijn bijvoorbeeld weinig locaties die aan ons verzoek hebben voldaan om een telefoonnummer online te zetten voor vragen van bezoekers over toegankelijkheid.’ 

Resultaat

Is er een nieuwe doelgroep bereikt? 
‘Voor de Rotterdam Art Week in het algemeen vinden we dit nog moeilijk te zeggen, omdat de resultaten van het publieksonderzoek nog niet bekend zijn. Bij The New Current hebben we meer bezoekers in een rolstoel mogen verwelkomen. Mogelijk komt dat door de communicatie hierover.’