Tijdens de Rotterdam Art Week is er kunst te zien op maar liefst zestig locaties door heel de stad. Door die locaties te bevragen over toegankelijkheid, doet de festivalorganisatie twee dingen: werken aan bewustwording én informatie ophalen die voor bezoekers met een toegankelijkheidsbehoefte waardevol is.

In dit interview spreken we met Yvonne de Jong en Sophie de Vos over de aanpak en ervaringen van hun organisatie op het gebied van toegankelijkheid.

 

Ambitie

Wat motiveerde jullie om aan de slag te gaan met toegankelijkheid?
‘Wij, Yvonne de Jong en Sophie de Vos, hebben eind 2024 de organisatie van de Rotterdam Art Week overgenomen; een stadsbreed festival met ruim zestig deelnemende locaties. Binnen Rotterdam Art Week organiseren we onder andere The New Current, een grootschalige tentoonstelling die zich voornamelijk richt op aanstormend talent dat werkt met nieuwe media. Met The New Current zijn we al langer bewust bezig met (de communicatie rondom) toegankelijkheid. Toen we verantwoordelijk werden voor het overkoepelende festival, leek dat ons een goed moment om dit thema breder te onderzoeken, te communiceren en de deelnemende locaties mee te nemen in dit proces.’

 

Hoe sluit het onderwerp aan bij de identiteit van de Rotterdam Art Week?
‘De Rotterdam Art Week streeft naar het toegankelijk maken van kunst voor een brede doelgroep. We richten ons daarom nadrukkelijk op een breed publiek. Vakmensen en verzamelaars, maar ook nieuwsgierige bezoekers, families, jonge cultuurspeurders en mensen die normaal niet vanzelfsprekend toegang hebben tot de kunstwereld. Dat maakt de Rotterdam Art Week meerstemmig, stadsbreed, professioneel én laagdrempelig. Toegankelijkheid is een thema dat daar automatisch mee samenvalt.’ 

Doelstelling

Met welke concrete doelstelling zijn jullie gestart?
‘Bewustwording. Omdat er heel veel locaties meedoen aan de Rotterdam Art Week kunnen wij de toegankelijkheid van ons festival niet helemaal zelf bepalen. Wel kunnen we de locaties bewust maken van het thema en handreikingen doen waarmee ze zelf stappen kunnen zetten.’ 

 

Hoe maken jullie deze doelstelling meetbaar?
‘Alle deelnemende locaties ontvangen voorafgaand aan het festival een vragenlijst van ons over de toegankelijkheid van hun locatie: hoe het zit met rolstoeltoegankelijkheid, is er een rolstoeltoegankelijk toilet, zijn er hulphonden toegestaan, etcetera. De antwoorden gebruiken wij om bezoekers op onze website te informeren over de toegankelijkheid van elke locatie. Doordat we deze vragenlijst elk jaar opnieuw gebruiken, worden veranderingen in de antwoorden meetbaar. Hierdoor wordt inzichtelijk op welke wijze locaties met dit thema aan de slag zijn.’

 

Roadmap

Hebben jullie een stappenplan opgesteld om jullie doelstelling te realiseren?
‘De stappen bestaan uit het opstellen en verzenden van de vragenlijst, het verzamelen en verwerken van de antwoorden per editie en het jaarlijks analyseren van de veranderingen.’

 

Wat hebben jullie onderzocht om het probleem beter te begrijpen?
‘Voor uitgebreid onderzoek hadden we helaas geen tijd. Wel heb ik, Sophie, 
een klein voorproefje gekregen van de uitdagingen die rolstoelgebruikers dagelijks tegenkomen. Sinds de geboorte van mijn dochter in december merk ik door het gebruik van een kinderwagen pas hoe vaak je letterlijk en figuurlijk vastloopt in de stad. Liften die niet werken in metrostations, winkels die niet toegankelijk zijn door trappen. Dat heeft mijn bewustwording en frustratie rondom dit thema aangescherpt.’ 

 

Welke stap was belangrijker of moeilijker dan jullie vooraf dachten?
‘Locaties meekrijgen. Ze vullen de vragenlijst rondom toegankelijkheid netjes in omdat dit een verplicht onderdeel is van het aanmeldformulier, maar er zijn bijvoorbeeld weinig locaties die aan ons verzoek hebben voldaan om een telefoonnummer online te zetten voor vragen van bezoekers over toegankelijkheid.’ 

Resultaat

Is er een nieuwe doelgroep bereikt? 
‘De editie van 2026 was de eerste waarin we actief aan toegankelijkheid werkten. We begonnen hier relatief kort voor Rotterdam Art Week mee en richtten ons vooral op duidelijke informatie over de toegankelijkheid van de deelnemende locaties en op de bereikbaarheid voor bezoekers met een mobiliteitsbeperking.

We zagen tijdens de editie naar onze indruk vaker bezoekers die minder goed ter been zijn of een rolstoel gebruiken. Omdat we dit niet hebben gemeten, kunnen we daar geen aantallen of een direct effect aan verbinden.’

Wat voor reacties hebben jullie ontvangen van de doelgroep?

'We hebben hierover geen gericht reacties verzameld of evaluatie onder bezoekers gedaan. Wel liet het traject ons zien dat ook eenvoudige ingrepen verschil kunnen maken. Voor ons als organisatie begint dat bij betrouwbare informatie, zodat bezoekers vooraf kunnen bepalen welke locaties zij kunnen bezoeken.

Onze grootste uitdaging is om ruim zestig verschillende locaties hierin mee te nemen. We vroegen hen om informatie over hun locatie aan te leveren en te kijken welke praktische verbeteringen zij konden doen, zoals extra zitplaatsen voor bezoekers die tussendoor willen rusten. De mogelijkheden verschillen sterk: van kleine galeries en tijdelijke presentatieruimtes tot grote musea.

Wat nemen jullie mee naar de volgende editie?

'Voor de volgende editie nemen we toegankelijkheid vanaf het begin mee in de voorbereiding en maken we het een vast onderdeel van ons programma. Daarbij ligt de nadruk op het tijdig betrekken van alle locaties en op verbeteringen die ook voor kleinere organisaties haalbaar zijn.’