Dertien Rotterdamse festivalorganisaties trekken samen op om hun festivals toegankelijker te maken. Ze vormen de koplopersgroep van het Jaarprogramma Toegankelijkheid, dat is ontwikkeld door Rotterdam Festivals en door Buro Nuvo begeleid wordt. Op 22 april 2026 kwam de groep online samen voor een sessie over sociale toegankelijkheid. Twee gastsprekers schoven aan om te vertellen over de Rotterdamse initiatieven De Veilige Nacht en Superkracht.
Hoe zorg je ervoor dat je bezoekers zich welkom, gerepresenteerd en veilig voelen op je festival? Dat is in een notendop waar sociale toegankelijkheid over gaat. ‘Het gaat over dingen die je niet ziet,’ zei Lyke Poortvliet van Buro Nuvo tijdens de introductie van het onderwerp. ‘Hoe voelt een bezoeker zich bijvoorbeeld, als hij aankomt op jouw festival? Word hij vriendelijk en warm ontvangen door een medewerker, of staat er een beveiliger die hem niet aankijkt? Is er een informatiebalie waar hij terecht kan? Hangt er een gemoedelijke sfeer op het festival of moet hij op zijn hoede zijn?’ In haar presentatie stipte Lyke tal van onderwerpen aan die te maken hebben met sociale toegankelijkheid. Hoe spreek je mensen aan met een beperking, op een manier waarop ze zich welkom en ondersteund voelen, maar niet speciaal of ‘zielig’? Waarom is het belangrijk dat mensen zich gerepresenteerd voelen? Hoe zorg je ervoor dat mensen die minder te besteden hebben zich ook welkom voelen op je festival?
Er werden volop tips gedeeld. Zo kunnen festivalorganisaties via Ticketbank of Buddy to Buddy tickets doneren aan mensen met een beperkt budget. Sommige koplopers vertelden al samen te werken met welzijnsorganisaties die actief zijn in de buurt. Voor andere koplopers was dit inspirerend. Omgaan met intimidatie, discriminatie of ander grensoverschrijdend gedrag hoort ook bij sociale veiligheid. Lyke raadde de aanwezige festivalorganisaties aan een gedragscode op papier te zetten, voor zowel medewerkers en vrijwilligers als artiesten en bezoekers. Deze bevat onder meer een meldstructuur en vertrouwenspersoon, waarop eenieder kan terugvallen als zich een incident voordoet.
De veilige Nacht en Superkracht
In Rotterdam zijn er meerdere organisaties actief, die de uitgaans- en festivalwereld sociaal toegankelijker maken. Zoals De Veilige Nacht, dat zich inzet voor sociale veiligheid in het uitgaans- en festivalleven in Rotterdam. Mede-oprichter Anouk Bol vertelde de koplopers hoe de organisatie werkt met Awareness Crews, die zich actief mengen onder het publiek, en met hubs waar bezoekers zich even kunnen terugtrekken of medische hulp kunnen krijgen. Met de zogenaamde Safe’R Spot op het Stadhuisplein heeft de organisatie een veilige haven voor uitgaanspubliek gecreëerd.
Ook representatie is een belangrijk onderdeel van sociale toegankelijkheid. Als je een zichtbaar divers festivalteam hebt, voelen meer bezoekers zich gerepresenteerd. Jelle de Vries vertelde over Superkracht, een stichting die zich inzet voor een gelijkwaardige samenwerking tussen jongeren met een lichtverstandelijke beperking en de crew van een festival of evenement. ‘Voor veel van onze teamleden is het lastig om onderdeel te worden van de maatschappij en de culturele sector. Sommigen zijn supergemotiveerd om te werken, maar vinden het bijvoorbeeld lastig om hun agenda te beheren. Doordat wij hen daarin ondersteunen, kunnen zij ervaring opdoen en zich ontwikkelen. De winst werkt twee kanten op, voor festivalorganisaties is het ook een verrijking om met onze mensen te werken. Bovendien geef je er een belangrijk signaal mee af: iedereen is welkom en hoort erbij.’
Napraten
Tijdens de napraatsessie werden nog een paar initiatieven gedeeld, die de koplopersgroep kunnen helpen bij het verbeteren van hun sociale toegankelijkheid. MEE Rotterdam biedt gratis trainingen op het gebied van toegankelijkheid, met behulp van ervaringsdeskundigen. IVY Foundation geeft trainingen en advies over sociale veiligheid. De Rotterdamse Uitdaging verdeelt tickets voor cultuur en festivals over verschillende stichtingen. En de Rotterdamse Douwers staan jongeren bij die een duwtje in de rug kunnen gebruiken. Tenslotte kwam het concept Pay what you can komt ter sprake, waarbij bezoekers zélf bepalen wat ze willen uitgeven, als een manier om de financiële toegankelijkheid te vergroten.
Volgende sessie: 22 april 2026
Op 22 april vindt de vijfde sessie van het Jaarprogramma Toegankelijkheid plaats in W70. Tijdens deze bijeenkomst zullen alle koplopers hun plannen pitchen aan ervaringsdeskundigen.